Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ama notalar daha geç açılır ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince tonları örter. Güç damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı da detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ile not deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını belirgin verebilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.